- “Yapmalıyım”, “üstlenmeliyim”, “ben halletmeliyim” iç sesi hiç susmayanlar burada mıyız?
Bu, öğrenilmiş bir inanç durumu. Bu inanç günlük yaşamda çoğu zaman sessiz ve “normal” görünen davranışlarla ortaya çıkar:
- Dinlenmeden önce her işi bitirme zorunluluğu
- “Hayır” demenin ardından gelen yoğun suçluluk
- Başkaları rahat etsin diye kendi ihtiyaçlarını erteleme
- Yardım istemekte zorlanma, ama yardım vermede aşırılık
- Dinlenirken bile içten içe “hak etmedim” hissi
- Takdir edilmediğinde ya da görülmediğinde değersizlik duygusu
- Stresli olmasına rağmen duramama, yavaşlayamama
Çocukluk döneminde öğrenilen bu inanç bizleri çocukken çok güçlü kılmıştır. Ancak yetişkin yaşamında yükü ağırdır. Çocuk için bu inanç şunu sağlar:
- Bağlantıyı koruma
- Reddedilme riskini azaltma
- Güvende hissetme
Yetişkin yaşamında ise tablo şu şekilde görünür:
- “Yapmalıyım”, “üstlenmeliyim”, “ben halletmeliyim” iç sesi hiç susmaz.
- Kendi sınırlarını dinlemek, tehlike sinyali gibi algılanır.
- Dinlenme ihtiyacı ortaya çıktığında zihin hemen devreye girer.
- Yorulmak = zayıflık, yardım istemek = yetersizlik gibi algılanır.“Şimdi durursam eksik kalırım.
- Dinlendiğinde, “Hayır” dediğinde, Kendine öncelik verdiğinde suçluluk hisseder. Suçluluk hisseder → tekrar yük alır, Yük alır → daha çok yorulur
- Bu kişi çoğu zaman dışarıdan güçlü, sorumluluk sahibi ve fedakâr görünür; içeride ise yorgun, yalnız ve görünmez hisseder.
PEKİ BU SESLE NE YAPACAĞIZ?